Van melkventer tot musicoloog

Deze column schreef ik een paar jaar geleden, maar hij is - helaas - nog altijd actueel…

Ik zit de laatste tijd veel met mijn neus in de archieven. Met rode oortjes lees ik hoe Kees Hartvelt - dirigent van de Orkestvereniging Amersfoort in de jaren 40, 50 en 60 - Milhauds La Création du Monde in Nederland in première bracht. Intussen hoor ik deze geweldige muziek ook nog eens live op Radio4 in de onvolprezen Zaterdagmatinee. Maar af en toe word ik ook ruw terug in onze tijd getrokken als het kabinet weer een onzalig idee poneert. "We moeten terug naar de tijd waarin de elite de kunst onderhield." Ik besef dat ik geluk gehad heb. Was ik honderd jaar geleden geboren, dan was ik nooit geworden wie ik nu ben.

Ik kom uit een lange lijn van eenvoudige boeren en buitenlui. Van melkventers, sloepenroeiers, tuinders en schulpenvissers. Mijn vader werd huisschilder omdat de timmerklas vol was. Mijn moeder mocht als meisje en oudste van zeven kinderen niet verder leren, hoezeer het hoofd van de school ook voor haar pleitte. Als het aan het huidige kabinet had gelegen hadden mijn ouders nooit muzieklessen voor mijn broer en mij kunnen betalen. Gelukkig had de regering 35 jaar geleden andere normen en waarden. De muziekschool was begin jaren zeventig toegankelijk voor iedereen.

Inmiddels zijn het Groot Omroepkoor en het Radio Filharmonisch orkest aangeland bij Les Noces van Stravinsky. Ik denk terug aan een uitvoering jaren geleden in Vredenburg en zie mijn vader weer genieten van het spektakel op vier piano's en van mijn broer, die in accentloos Russisch de bas-solo vertolkt. Volgens Geert Wilders zijn wij grachtengordel elite en lurken we aan de subsidiekraan. Het ergste vind ik nog dat Mark Rutte hem niet tegenspreekt.